image7

Dom energooszczędny czy pasywny – porównanie

Kiedy już wiemy, że przyszedł czas na zbudowanie domu, nieuniknione stają się pytania o koszty inwestycji, utrzymania, a dla niektórych również o koszt, jaki poniesie środowisko. Technologie ekologiczne zastosowane w domach energooszczędnych i pasywnych wydają się być najrozsądniejszym rozwiązaniem. Czym jednak różnią się obu przypadkach, a w czym są podobne? 

Zacznijmy od tego, iż różnicę pomiędzy domem pasywnym a energooszczędnym najprościej wyjaśnić w oparciu o zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji. Dom pasywny nie przekracza górnej granicy 15 kWh/m² rocznie, a energooszczędny – 50 kWh/m² w skali roku.

Nie da się ukryć, że decyzja o zbudowaniu domu przyjaznego dla środowiska i w dalszej perspektywie – naszej kieszeni, podniesie koszt inwestycji na etapie stawiania budynku. W zależności od tego, jak wysoko postawimy sobie poprzeczkę, zapłacimy 10-15% więcej w wersji energooszczędnej i 15-25% w wersji pasywnej, niż gdybyśmy budowali dom standardowy.

Pieniądze te zostaną wydane na:

1. Prawidłowo zaprojektowaną geometrię budynku oraz właściwe rozmieszczenie okien i pomieszczeń

Budynki o zwartej bryle mogą być nawet o 12% mniej energochłonne niż te o bardziej skompilowanej architekturze. Domy pasywne będą kształtem zbliżone do sześcianu z jedno lub dwuspadowym dachem bez lukarn, wykuszy czy balkonów, których obecność zauważalnie podwyższa koszty ogrzewania budynku. Jeśli zależy nam na odejściu od tego kształtu, musimy przyjąć do wiadomości, że nasz dom będzie mógł spełnić mniej restrykcyjne kryteria domu energooszczędnego.

Domy energooszczędne i pasywne korzystają z tego, co ma do zaoferowania natura. Dlatego po stronie północnej wielkość oraz liczba przeszkleń jest ograniczona do minimum, by zmniejszyć ucieczkę ciepła. Wykorzystana za to jest ściana południowa budynku, która w domach pasywnych bywa całkowicie przeszklona.

Również wnętrza dostrajane są do cyklu dobowego tak, żeby pomieszczenia dzienne (np. salon, kuchnia, jadalnia) znajdowały się przy ścianach południowej i zachodniej – w obu typach budynków.

2. Optymalną izolacyjność termiczną przegród oraz szczelność budynku

Współczynnik przenikalności ciepła U ścian zew. [W/m²K]

Grubość izolacji ścian zew., wartość przybliżona [cm]

Grubość izolacji dachu, wartość przybliżona [cm]

Współczynnik przenikalności ciepła U okien [W/m²K]

Dom standardowy

0,25

12

25 (wełna mineralna, styropian, celuloza, wełna drzewna)

Do 1,3

Dom energooszczędny

0,20

20

30 (wełna mineralna, styropian, celuloza, wełna drzewna)

1,3 – 1,0

Dom pasywny

0,15

30 cm (styropian, wełna mineralna)

40 (wełna mineralna, styropian, celuloza, wełna drzewna

Do 0,8

Tab. 1.

Tutaj szczególnie ważne będą zewnętrznie przegrody, czyli dach i ściany. W zależności od tego, czy dom ma osiągnąć status energooszczędnego czy pasywnego, powinien spełnić poniższe warunki:

3. Energooszczędną wentylację oraz system przygotowania ciepła na centralne ogrzewanie (c.o.) oraz ciepłą wodę użytkową (c.w.u.)

Ostatnim istotnym elementem różnicującym ekologiczne domy jest sposób ich wentylacji i ogrzewania.

Wentylacja

Ogrzewanie

OZE

Dom tradycyjny

Wentylacja naturalna, grawitacyjna

Tradycyjny

Brak

Dom energooszczędny

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, opcjonalnie z gruntowym wymiennikiem ciepła

Niskotemperaturowy, grzejniki lub ogrzewanie płaszczyznowe

Kolektory słoneczne, ogniwa PV

Dom pasywny

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła –opcjonalnie z gruntowym wymiennikiem ciepła

Ogrzewanie płaszczyznowe lub ogrzewanie powietrzem wentylacyjnym

Kolektory słoneczne, ogniwa PV, pompa ciepła

Tab. 2.

Wszystkie opisane powyżej różnice pomogą nam obniżyć zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i wentylacji domu. Przekłada się to na znaczącą redukcję wydatków na ogrzanie i wentylację budynku nawet do 50-80% w porównaniu do budynków standardowych. Tak obniżone koszty eksploatacji sprawiają, że zwrot z inwestycji można osiągnąć średnio po około 10 latach. Jest to czas krótszy od okresu kredytowania domu, zaś większe raty kredytu są zrównoważone przez niższe rachunki w sezonie grzewczym.

Co więcej, istniejący system dofinansowań do ekologicznego budownictwa pozwala ten okres skrócić jeszcze bardziej. Na dzień dzisiejszy państwowa dopłata do budowy domu energooszczędnego i pasywnego może wynieść odpowiednio 30 i 50 tysięcy zł brutto. W przypadku zakupu mieszkań w budynku energooszczędnym lub pasywnym przewidziano odpowiednio 11 i 16 tysięcy zł.